Υπάρχουν ήττες που τις “καταπίνεις” γιατί σε λύγισε η ποιότητα. Υπάρχουν ήττες που τις “καταπίνεις” γιατί σε λύγισε η τύχη. Και υπάρχουν ήττες που δεν καταπίνονται, γιατί σε λύγισε κάτι χειρότερο: το ότι δεν εμφανίστηκες.
Στο Ηράκλειο, η ΑΕΛ έφαγε δύο γκολ σε επτά λεπτά. Αυτό από μόνο του είναι ήδη καμπανάκι. Αλλά το πραγματικό χτύπημα δεν είναι τα γκολ. Είναι ότι στα υπόλοιπα σχεδόν 90 λεπτά δεν είδαμε καμία ουσιαστική αντίδραση. Σαν να τελείωσε το ματς στο 7’ και τα υπόλοιπα να ήταν απλώς χρόνος που κύλησε. Κι όταν αυτό συμβαίνει, το πρόβλημα δεν είναι μόνο “αγωνιστικό”. Είναι νοοτροπίας, ετοιμότητας, συγκέντρωσης. Είναι ποιος μπαίνει στο γήπεδο και με τι πρόσωπο.
Χτύπησε καμπανάκι. Όχι επειδή χάσαμε. Χάνεις. Στο ποδόσφαιρο θα χάσεις, ειδικά εκτός έδρας. Χτύπησε καμπανάκι γιατί η ΑΕΛ μοιάζει να έχει δύο πρόσωπα – και το πιο επικίνδυνο είναι ότι το “κακό” πρόσωπο το βγάζει στα παιχνίδια που, στο τέλος, θα κρίνουν τη ζωή σου
Το είδαμε με τον Παναιτωλικό. Το είδαμε τώρα ξανά. Κι εκεί είναι που δεν μπορώ να το προσπεράσω με το “έτυχε”, “κακή μέρα”, “κακό φεγγάρι”. Δεν είναι φεγγάρι. Είναι μοτίβο. Απέναντι σε θεωρητικά πιο δυνατούς αντιπάλους, η ομάδα μπαίνει αλλιώς. Σφιχτά. Συγκεντρωμένα. Με το μαχαίρι στα δόντια, σαν να ξέρει ότι αν αφήσεις χαραμάδα θα σε φάνε. Και καλά κάνει. Το πρόβλημα είναι ότι απέναντι σε ομάδες που έχουν τον ίδιο στόχο – επιβίωση, παραμονή– μπαίνει λες και έχει χρόνο να “πάρει μπρος”. Λες και θα το φέρει το ματς με την ησυχία της. Μόνο που αυτά τα ματς δεν σε περιμένουν.
Στο Ηράκλειο το έργο τελείωσε πριν αρχίσει. Δεν το λέω εγώ από θυμό. Το λένε τα ίδια τα πρώτα λεπτά. Οι δύο πρώτες φάσεις ήταν ίδιες σαν φωτοτυπία: κάθετη μπαλιά, πέρασμα ανάμεσα σε δύο στόπερ, τελείωμα. Δύο τελικές, δύο γκολ. Όταν μια άμυνα παίζει με τρία στόπερ και οι δύο ανοίγουν χαραμάδα, δεν χρειάζεται να κάνει πολλά ο αντίπαλος. Και ο ΟΦΗ δεν χρειάστηκε. Ήταν εκεί, είδε το άνοιγμα, “δάγκωσε”. Τόσο απλά.
Μετά το 2-0 ο Παντελίδης έψαξε να κλείσει την τρύπα, αλλάζοντας πλευρές στους στόπερ. Προσπάθησε να διορθώσει την αιμορραγία. Όμως η αιμορραγία είχε ήδη περάσει από το σκορ στο μυαλό. Και όταν το παιχνίδι περνάει στο μυαλό, δεν το γυρίζεις με μετακινήσεις. Το γυρίζεις με αυτό που είπε ο ίδιος ο προπονητής μετά: με αντίδραση.
Και εκεί είναι το πιο βαριά ενοχλητικό σημείο της βραδιάς: η ΑΕΛ δεν κατάφερε ποτέ να μπει στο ματς. Δεν είδαμε αντίδραση. Είδαμε κυνηγητό. Είδαμε ένα σώμα να τρέχει πίσω από σκιές, να προσπαθεί να κλείσει χώρους αφού έχουν ανοίξει, να ψάχνει ισορροπία αφού έχει χαθεί ο ρυθμός. Δεν απείλησε στο πρώτο ημίχρονο. Στο δεύτερο, έβγαλε μια υποψία – μια κάθετη του Κακουτά και ένα τελείωμα που ο τερματοφύλακας έβγαλε σε κόρνερ. Τρία διαδοχικά κόρνερ χωρίς καθαρή απειλή, και αμέσως μετά, σε αντεπίθεση, το 3-0. Εκεί έκλεισε οριστικά το βιβλίο. Όχι γιατί “δεν υπήρχε χρόνος”, αλλά γιατί δεν υπήρχε συνοχή.
Κάπου εδώ έρχεται η σύγκριση που πονάει πιο πολύ απ’ όλα: πώς γίνεται μια ομάδα που στάθηκε καλά σε δύο πολύ δύσκολες βραδιές, να παρουσιάζει ξαφνικά τέτοια εικόνα απέναντι σε αντίπαλο του ίδιου στόχου; Αυτό ακριβώς είπε κι ο Παντελίδης, χωρίς περιστροφές: «Δεν γίνεται…». Και έχει δίκιο. Δεν γίνεται. Εκτός αν το “καλό” δεν είναι ακόμα χαρακτήρας — είναι εξαίρεση.
Και ναι, ο Παντελίδης το είπε καθαρά. Είπε ότι “το παιχνίδι τελείωσε πριν καν αρχίσει” και ότι το ερώτημα είναι “γιατί ξεκινήσαμε έτσι”. Αυτό είναι το σωστό ερώτημα. Γιατί εκεί είναι η ουσία. Όχι στο αν αλλάξαμε πλευρές, όχι στο αν κάναμε αλλαγές στο ημίχρονο, όχι στο αν δοκιμάσαμε άλλο σχήμα. Όλα αυτά είναι διαχείριση ζημιάς. Η ζημιά είχε γίνει. Η πραγματική δουλειά είναι πριν. Είναι η είσοδος. Είναι το πρώτο δεκάλεπτο. Είναι η πρώτη ανάσα.
Και εδώ πάμε στο σημείο που με ανησυχεί περισσότερο: αυτή η “διπλή ψυχολογία” της ομάδας. Με τους μεγάλους, συγκέντρωση. Με τους όμοιούς, χαλαρότητα ή άδειασμα ή – δεν ξέρω πώς να το πω αλλιώς – σαν να μην καταλαβαίνει πόσο επικίνδυνο είναι το ματς. Αυτό, όσο κι αν ακούγεται παράλογο, είναι πιο δύσκολο να διορθωθεί από μια τακτική λεπτομέρεια. Γιατί είναι νοοτροπία. Είναι mindset. Είναι αυτό που κουβαλάς όταν μπαίνεις στο γήπεδο.
Και γι’ αυτό, όσο κι αν κάποιοι φοβούνται την ΑΕΚ που έρχεται, εγώ δεν φοβάμαι τόσο εκεί. Εκεί μπορεί να χάσεις “λογικά”. Το ζήτημα είναι να μη συνηθίσεις να ξεκινάς έτσι. Να μη γίνει κανονικότητα. Γιατί μετά έρχεται το πραγματικό τεστ: το μεθεπόμενο. Το τελευταίο εντός της κανονικής διάρκειας, απέναντι στον Αστέρα Τρίπολης, ομάδα με τον ίδιο στόχο. Εκεί δεν υπάρχει “θα το γυρίσουμε”. Εκεί δεν υπάρχει “είχαμε κακή μέρα”. Εκεί κάθε χαραμάδα γίνεται πληγή.
Και ακόμα πιο κάτω, στα play-out, θα παίξεις σχεδόν μόνο τέτοια παιχνίδια. Παιχνίδια “ίδιου βάρους”. Παιχνίδια που δεν σε σώζει το ένστικτο του αουτσάιντερ απέναντι στον μεγάλο. Σε σώζει η σοβαρότητα απέναντι στον ίσο. Αν η ΑΕΛ συνεχίσει να έχει δύο πρόσωπα, στα play-out δεν θα σε σώσουν οι καλές εμφανίσεις με τους δυνατούς. Θα σε κρίνουν τα βράδια που πρέπει να μπεις, να σταθείς, να μη χαρίσεις τίποτα και να πάρεις αυτό που δικαιούσαι.
Οπότε ναι: ο αρμόδιος είναι ο προπονητής. Όχι γιατί φταίει “μόνος” ή γιατί πρέπει να βρούμε αποδιοπομπαίο. Αλλά γιατί αυτή είναι η δουλειά του. Να φτιάξει εισόδους. Να φτιάξει νοοτροπία. Να κάνει την ομάδα να μπαίνει σε κάθε ματς με το ίδιο “πρέπει”. Να μην χρειάζεται ο αντίπαλος να έχει όνομα για να σοβαρευτούμε. Να μην χρειάζεται να παίζουμε με την πλάτη στον τοίχο για να θυμηθούμε ποιοι είμαστε.
Θέλω να το δω άμεσα. Όχι στα λόγια. Στο πρώτο δεκάλεπτο του επόμενου. Στις πρώτες μονομαχίες. Στις δεύτερες μπάλες. Στο βλέμμα. Γιατί εκεί φαίνεται αν κατάλαβες. Και τώρα δεν έχουμε την πολυτέλεια να μην καταλάβουμε.
Γιατί το χειρότερο δεν είναι να σε δαγκώσει το φίδι. Το χειρότερο είναι να μπαίνεις στο ίδιο μονοπάτι σαν να μην θυμάσαι ότι δαγκώνει.
Υ.Γ. Για τα Τέμπη
Χτες δεν είναι απλώς “μια δύσκολη μέρα”. Είναι ημερομηνία που έχει γίνει κόμπος στον λαιμό μιας ολόκληρης χώρας. Στα Τέμπη χάθηκαν 57 άνθρωποι. 57 ζωές — όχι αριθμοί, όχι “περιστατικό”, όχι “τραγωδία” που συνέβη και πέρασε. Παιδιά που δεν γύρισαν, οικογένειες που έμειναν με ένα τηλέφωνο που δεν θα χτυπήσει ξανά, φίλοι που ακόμα βλέπουν στον ύπνο τους το ίδιο δρομολόγιο να σταματά απότομα.
Και το χειρότερο δεν είναι μόνο η απώλεια. Είναι ότι, τρία χρόνια μετά, η δικαίωση δεν έχει έρθει με τον τρόπο που πρέπει. Η αλήθεια δεν έχει σταθεί ολόκληρη κάτω από το φως. Γιατί όταν μια αλήθεια μένει μισή, δεν είναι αλήθεια· είναι μηχανισμός. Και όταν η ευθύνη θολώνει, όταν οι λέξεις μαλακώνουν, όταν το “θα” γίνεται τρόπος διαχείρισης, τότε ο πόνος δεν κλείνει — απλώς σκεπάζεται.
Γι’ αυτό χτες ο κόσμος βγήκε στους δρόμους. Όχι για τελετουργία. Για να θυμίσει ότι η μνήμη δεν είναι επέτειος, είναι απαίτηση. Ότι οι 57 δεν είναι “παρελθόν”, είναι ανοιχτός λογαριασμός. Και ότι, σε μια κοινωνία που θέλει να λέγεται σοβαρή, δεν γίνεται να προχωράς “όπως-όπως” πάνω σε μια τέτοια πληγή. Γι’ αυτό και σήμερα δεν χωράει τίποτα άλλο πάνω από αυτό: Δικαιοσύνη για τα Τέμπη. Καθαρή. Ολόκληρη. Χωρίς εκπτώσεις.
Μιχάλης Μπατζιόλας
